Deneme Vikipedi
Bunun yanında bir kitapta yer alan yazıların bir kısmı edebiyat, bir kısmı tarih, bir kısmı felsefe, bir kısmı başka konularda olabilmektedir. Özgürce seçilen bir konuda, yazarın kendi kendiyle konuşma havası içinde yazdığı yazı türüdür. Tanzimat döneminde ise Şinasi, Ali Suavi, Ziya Paşa ve Namık Kemal gibi bazı yazarlar Cumhuriyet edebiyatından öncesi dönemde deneme yazısı yazan yazarlardandır.
Türk edebiyatında ise deneme yazılarına hayat veren yazarlara Servet-i Fünun Dönemi’nde rastlandığı belirtilebilir. Avrupa edebiyatında bu düzyazı türünün Fransız deneme ustası olan Montaigne ile başladığı bilinir. Çünkü bu şekilde yazarın aniden aklına gelen bir konuda bile düşünsel yanı baskın olan öğretici bir deneme yazısı oluşturması mümkündür. Tek bir spesifik konusu olmayan deneme yazıları, yazarın özgürce seçtiği herhangi bir konuda yazılabilir. Ancak denemenin temel özellikleri keşfedildiği zaman bu yazıların diğer türler ile karıştırılma riski azalabilir. Deneme; konusu fark etmeksizin duygu ve düşünceleri ya da yazarın görüşlerini samimi bir dil kullanarak, kesin ifadeler kullanmadan aktardığı yazım türleridir.
- Denemeler, genellikle düşünsel bir konuyu ele alırken yazarın kendi bakış açısını ve tarzını yansıtır.
- Adlarını saydığımız edebiyatçılarımızın arasında Nurullah Ataç, Suut Kemal Yetkin ve Sabahattin Eyuboğlu’nun eserleri edebiyatımızda deneme türünün gelişmesinde önemli rol oynamıştır.
- Deneme, yazarın belli bir konuya ilişkin kişisel duygu ve düşüncelerini anlattığı metinlere denir.
- Bana hak vermenizi ya da yargılamanızı istemiyorum” buradan da anlaşıldığına göre denemeler iddialı olmayan, ispat kaygısı taşımayan; temel anlamda insan doğallığına dayanan eserlerdir.
- Türk edebiyatında denemenin gelişim süreci nasıldır?
Yazımı
Adlarını saydığımız edebiyatçılarımızın arasında Nurullah Ataç, Suut Kemal Yetkin ve Sabahattin Eyuboğlu’nun eserleri edebiyatımızda deneme türünün gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Bu yüzden deneme yazılarında yazar birçok kültür ögesinden yararlanırsa da daha çok kişisel deneyimlerinden, yaşantılarından esinlenir. Deneme türünde yazarın kişisel duyguları, düşünceleri, istekleri, hayalleri ön sırada yer alır. Deneme yazarı düşüncelerini, duygularını rahat bir şekilde kendi kendisiyle konuşur gibi yazarken birçok konuya da değinmekten geri kalmaz. Günümüzde de çok sayıda yazar, duygu ve düşüncelerini bu yazı deneme bonusu veren türüyle okurlarına ulaştırmaktadır. Türk edebiyatında deneme türü, genellikle şair, romancı ya da hikâyeci kimliği öne çıkan sanatçılar tarafından ortaya konan ürünlerden oluşmaktadır.
Deneme Nedir, Özellikleri Nelerdir? Deneme Nasıl Yazılır? Deneme Yazım Kuralları ve Örnekleri
Öte yandan, düşüncelerin paragraflara göre düzenlemesi gerekir. Bundan sonra not edilen düşünceleri, anlaşılmalarını kolaylaştıracak bir düzene sokmak gerekir. Bu denemede ateşle oynamayı seven bir Çinli çocuğun rastlantı sonucu kızarmış domuz etini tadan ilk insan olduğu mizah yollu anlatılıyordu. Yüzyılın başlarında, “Domuz Rostosu Üzerine” adlı bir deneme yazmıştı. Yüzyılda Fransız yazar Michel de Montaigne yazdı ve Essais (Denemeler) adıyla yayımladı.
Deneme Nedir Ve Nasıl Yazılır? Deneme Yazım Kuralları Ve Örnekleri
Deneme, yazarın herhangi bir konu üzerinde kesin hükümlere varmadan, kendi kişisel görüş ve düşüncelerini anlattığı yazı türüdür. Deneme, yazarın kişisel deneyimlerini, düşüncelerini, gözlemlerini ve duygularını serbestçe ifade ettiği bir yazı türüdür. Dolayısıyla felsefe denemesi yazılırken bu düzyazı türünün özellikleri dikkate alındığı takdirde pek çok konuya değinilebilir. Bu nedenle deneme yazısı oluşturmak isteyen kişilerin bu yazı türünün özelliklerine, tarihçesine, yazım kurallarına ve konularına hakim olmasında fayda vardır. Bu düzyazı türünün en önemli özellikleri arasında yazarın ifadelerini kanıtlama zorunluluğunun olmaması yer alır. Sohbete kaçmayan dertleşme, ders vermek istemeyen ana düşünce, ispat içermeyen konu deneme yazım türünün olmazsa olmaz kuralları arasında bulunmaktadır.

